Landsberg am Lech, 30 listopada 2025 r. – Międzynarodowy Komitet Oświęcimski z wielką wdzięcznością i głębokim uznaniem spogląda na tegoroczny Liberation Concert w Landsbergu am Lech. Pod hasłem „Młodzież spotyka historię – 80 lat Konceru Wyzwolenia” młodzież z Landsbergu i z Izraela stworzyła w teatrze miejskim wymowny znak sprzeciwu wobec zapomnienia, nienawiści i relatywizowania historii.

Przewodnicząca Międzynarodowego Komitetu Oświęcimskiego, ocalona z Holokaustu dr Eva Umlauf, objęła w tym roku patronat nad koncertem jubileuszowym i przemawiała podczas uroczystości do młodzieży i zaproszonych gości. W przemówieniu doceniła zaangażowanie młodego pokolenia, które podejmuje pamięć o Koncertach Wyzwolenia muzyków, którzy przeżyli obozy dla dipisów w St. Ottilien i Landsbergu, przekładając ją na swój własny język i muzykę.

Dr Eva Umlauf przypomniała, że pierwszy Liberation Concert, który odbył się  27 maja 1945 r. – zaledwie kilka tygodni po upadku dyktatury nazistowskiej – był głośnym, a zarazem przejmującym wołaniem skierowanym do świata: „Żyjemy. Wciąż tu jesteśmy”. Ówcześni muzycy za pomocą swoich instrumentów, dali świadectwo człowieczeństwa, godności i nadziei – kładąc tym samym podwaliny pod kulturę pamięci, która nie zatrzymuje się w bólu, lecz kieruje spojrzenie ku przyszłości.

W kontekście aktualnych wydarzeń politycznych w Niemczech i Europie Eva Umlauf podkreśliła, że koncert ten stanowi dziś wyraźny sygnał: „Muzyka i wasze głosy pokazują, że bierzecie na siebie odpowiedzialność – za demokrację, za wzajemny szacunek, przeciwko antysemityzmowi i wszelkim formom pogardy dla ludzi”. Swoje przejmujące przesłanie do młodzieży podsumowała w zwięzłym apelu: „Miejcie nadzieję”.

Przemówienie dr Evy Umlauf,

przewodniczącej Międzynarodowego Komitetu Oświęcimskiego:

Szanowna Pani Burmistrz, drogi Abbo Naor, droga Karlo Schönebeck, szanowni goście, a przede wszystkim droga młodzieży, drodzy goście z Niemiec i Izraela!

Czy kobieta może przejąć rolę patrona? Czy w ogóle istnieje słowo „patronka”? Nieważne, droga Pani Burmistrz, bardzo ucieszyło mnie Pani zaproszenie!

Do dziś, 80 lat później, Koncerty Wyzwolenia wyprowadzają mnie z przerażającej ciemności i doświadczenia masowych mordów, których doświadczyli również muzycy w niemieckich obozach koncentracyjnych i obozach zagłady. A przecież w tamtym czasie większość z nich przebywała w obozach –  tutaj, w Landsbergu i w innych miejscach w Niemczech – całkowicie samotna, zdana tylko na siebie.

Byli jedynymi ze swoich rodzin, którzy przeżyli. Byli naprawdę „displaced persons”, wrzuconymi w obcą rzeczywistość, aby przetrwać – a ta obca rzeczywistość, choć chroniona przez Amerykanów, geograficznie znajdowała się w kraju, z którego pochodzili mordercy.

A jednak, a może właśnie dlatego, ich energia i kreatywność w budowaniu życia kulturalnego i społecznego były niewyczerpane, dzięki czemu stali się oni, szczególnie tutaj, w Landsbergu, nosicielami języka i kultury żydowskiej, jak zauważył żydowski intelektualista z Litwy, Israel Kaplan, który 21 października 1945 roku wygłosił przemówienie przed Ben Gurionem właśnie tutaj, w Landsbergu. Karla Schönebeck odnalazła notatki Israela Kaplana w archiwum Domu Bojowników Gett w Lochame ha-Geta’ot, nazwanego imieniem poety i bojownika Icchaka Katzenelsona.

Drodzy przyjaciele, bardzo trudne było wtedy dla wielu z nas, ocalałych, znalezienie słów, które opisałyby ból, cierpienie i przerażające obrazy z obozów zagłady. Ale istniał i istnieje nadal pewien język uniwersalny:

To muzyka!

I tak w tych pierwszych miesiącach przetrwania pasja do muzyki nadawała sens nowemu początkowi, nowemu życiu i – tak – także nadziei.

Muzyka była nadzieją. I tak pozostało dla mnie do dziś!

Dlatego też Koncerty Wyzwolenia z tamtych czasów mają dla mnie – i myślę, że dla nas wszystkich – tak głębokie i wielkie znaczenie! Do dziś wzrusza mnie, szanowni goście, fakt, że wielu młodych Żydów, mieszkających wówczas w obozach dla displaced persons, czerpało inspirację dla swojej twórczości z nadziei na szybki nowy początek w Izraelu. Żyli tą nadzieją i przygotowywali się do tego tutaj, w Landsbergu oraz innych miejscach.

Z tego powodu jestem bardzo szczęśliwa i ogromnie wdzięczna, że właśnie tutaj i dziś spotykają się razem obywatele Niemiec i Izraela – młodzi i starsi. W tych dniach wszystkich nas niesie nadzieja, że ludzie na całym świecie znajdą drogi, by żyć razem w pokoju i poczuciu bezpieczeństwa – ta sama nadzieja, która towarzyszyła również muzykom podczas Koncertów Wyzwolenia.

Życzę izraelsko-niemieckiemu Tygodniowi Młodzieży w Landsbergu wszelkich sukcesów. Do młodych ludzi zgromadzonych tutaj na sali chciałabym powiedzieć:

Żyjcie dobrze i sprawiedliwie! Pamiętajcie o tych, którzy wyszli z mroku śmierci, a mimo to odnaleźli nadzieję. Miejcie nadzieję!

Dziękuję Państwu.